'Niets is zo erg als kritiek over kritiek’ was het openingsstatement van de avond (5 november 2001). Dat het vervolgens toch nog een leuke en interessante avond werd, mag dan ook als een compliment gezien worden voor de gasten Jos van der Burg (Het Parool), Dana Linssen (NRC en Filmkrant) en André Waardenburg (Skrien) en de gespreksleider Theodor Holman.
Filmkritiek is een journalistiek genre dat een aantal zaken beoogt. Allereerst is het een beschrijving van de film zelf plus een onderbouwd oordeel. Men probeert tevens de film in de context van de filmcultuur te plaatsen. Ook de kijkervaring van de recensent zelf - werd ik geprikkeld, geboeid, heb ik gehuild, gelachen etc. - neemt men mee, maar men probeert dan wel het te objectiveren of algemeen te maken. Tevens koestert men de hoop dat de makers wat van de recensies opsteken, zodat uiteindelijk hun volgende films beter worden.
De critici beweren eerst nog dat ze recensies voor de lezers schrijven. Bij doorvragen blijkt dit al snel een illusie. De critici voeren als excuus aan dat ze eigenlijk niet goed weten wie hun lezers zijn. Het komt er uiteindelijk op neer dat men voor zichzelf schrijft, men verheft zichzelf tot de norm. Als het goed is heb je als recensent echter een voorsprong op de ‘gewone’ kijker omdat men meer films ziet en meer achtergrondkennis heeft.
Kritieken blijven in zekere zin dus altijd persoonlijk, maar men probeert dit zoveel mogelijk te objectiveren. De critici proberen ook een film te beoordelen op genre en of hij de beoogde doelgroep goed bedient. Het wordt echter lastig voor een recensent als hij of zij niet tot de beoogde doelgroep behoort. Het is dan lastig uit te maken of een film geslaagd is. In de praktijk komt het dan ook wel eens voor dat de persoonlijke smaak van de recensent toch triomfeert boven een gedegen analyse van de merites van de film.
Kan een recensent een film maken of breken? Bij films met een groot marketing budget is de invloed van een recensent klein. Bij kleine ‘art house’ films kan de kritiek soms wel degelijk invloed hebben. Al met al een boeiende avond over een soms voor makers heikel onderwerp. Wederzijds respect blijft een eerste vereiste. Op deze avond werd duidelijk dat het schrijven van een recensie geen sinecure is en dat ook filmcritici een beetje als makers gezien mogen worden.
